دكتر قهرماني دامپزشك كورد

دامپزشكي-ادبيات فارسي
 
ِARTHROPODAبند ژایان-جربها-مایت ها
ساعت ۱۱:٤٠ ‎ق.ظ روز یکشنبه ٧ آذر ۱۳۸٩ : توسط : دکتر قهرمانی

مایت مطالعه بند پایان انگلی را انتومولوژی مینامند

بیش از 800هزار بندپاشناخته شده است

درراسته دوبالان بیش از50000نوع مشخص شده است

تعریف آرتروپود

به معنی بندپایان است چون این موجودات دارای پاهای بند بند میباشند

ارتروپودها و کرمهای حلقوی

بندپایان همانندی زیادی با کرمهای حلقوی یا انیلیدها دارند

بندپایان هم مانند انیلیدها دارای بدن حلقه ای شکل و پوشش مخصوص کیتینی هستند

ولی بندپایان ضمایم مفصلی دارند که بشکل پا – ضمایم دهانی و شاخک تظاهر مینماید

فرق بندپایان و موجودات عالیتر

بندپایان گردش خون پشتی-دستگاه عصبی شکمی-گردش خون باز-اسکلت خارجی

موجودات عالیترگردش خون شکمی-دستگاه عصبی پشتی-گردش خون بسته-اسکلت داخلی

ابتدا اکسواسکلت نرمی در زیر اسکلت قبلی بوجود می اید

اسکلت قدیمی بتدریج سست میشود

بعد از پشت شکاف برمیدارد

پوست قدیمی  یا اکسوی EXUVIEدورانداخته میشودچشم مرکب از عناصرکوچکی به نام اوماتیدی درست شده است

رابدوم ترشحاتی است که از سلولهای اوماتیدی بوجود می اید

اوماتیدی از یاخته های پیگمان رنگین محصور شده استانواع جانوران از نظر قرینه

فاقد تقارن=تک یاخته ها-مرجانها-خارپوستان-اسفنجها

دارای تقارن=بندپایان-کرمها                      هر بند ممکن است یک زوج ضمایم مفصلی داشته باشد

مانند

 پاها legs

 بالها wings

ضمایم دهانیmouthpartsخون در فواصل اندامهای مختلف جاری ست و بطور نامرتب در نتیجه حرکات قسمتهای مختلف بدن در حفره داخلی جریان می یابد از نظر فیزیولوژیکی دستگاه دم زدن جانشین دستگاه گردش خون شده است

در بندپایان عالی در سطح پشتی ودر روی روده اندامی یافت میشود که میتوان انرا دل نام داد دل بصورت حفره یا لوله درازیست که به چندین خانه تقسیم شده است از این اندام ممکن است سرخرگهایی خارج شده و به قسمتهای مختلف بدن برسد در هر حال انتهای این رگها به فضای بازی منتهی میشود

خون برخی بند پایان حاوی هموگلوبین است ولیکن این ماده در پلاسما محلول بوده و مثل مهره داران در گویچه های قرمز قرار نگرفته است خون اغلب بندپایان محتوی ماده رنگین هموسیانین است

عموما خون در بندپایان به استثنای انهاییکه هموگلوبین دارند نقشی در تنفس ندارد بلکه از نظر تغذیه وظایفی را انجام میدهد

Pulsatile=ضربانی طناب عصبی بطنی در هر حلقه عبارت است از یک زوج غدد عصبی که بوسیله انشعاباتی ارتباط خود را با ماهیچه ها و پوست برقرار میسازد

دستگاه عصبی شامل زنجیر عصبی – سلسله عصبی دهانی مغزی و مغز است

طبقه بندی بندپایانشاخه بندپایان

دسته  یا رده عنکبوتیان

راسته کنه سانان= جربها و کنه ها

خانواده سارکوپتیده-پسروپتیده-دمودسیده-درمانیسیده

تحت راسته ایکسودیداراسته عنکبوتها

دسته اینسکتا= مگسها-شپشها-ککها-ساسها

راسته دیپترایادوبالان=مگسها و پشه ها

تحت راسته نماتوسره

خانواده کولیسیده یا پشه ها

خانواده سیمولیده یا مگس سیاه

خانواده پسیکودیده یا پشه خاکی

خانواده سراتوپرگونیده یا پشه های میدجتحت راسته سیکلورافا یا مگسها

خانواده موسیده =مگسهای خانگی

خانواده کالیفوریده=مگسهای ضایعه ساز

خانواده استریده=مگسهای محوطی بینی

خانواده گاستروفیلیده = مگسهای الوده کننده معده

خانواده ارگازیده- ایکسودیدهراسته فتیروپترا=شپش

تحت راسته انوپلورا=شپشهای خونخوار

تحت راسته ایسکنوسرا=شپشهای جوندهراسته سیفونپترا=ککها

خانواده پولیسیده = ککهای انسان گربه و موش

خانواده سراتوفیلیده= ککهای موش و طیورراسته همیپترا=ساسها

خانواده سیمیسیده =ساسهای رختخواب

راسته کولئوپترا=سوسکها

 

در رده اراکنیدا Arachnida

راسته اکارینا-

تحت راسته ایکسودیدا

طبقه بندی شده اند

کنه ها به دو خانواده

ایکسودیده

و ارگازیده تقسیم میشوند

 

 

در روش طبقه بندی واندل

بندپایان دوگروهند گروه اول یا بندپایان کاذب یا پاراارتروپودهاگروه دوم بندپایان حقیقی یا اوارتروپودها

گروه بندپایان حقیقی شامل دو دون گروهند

دون گروه پروارتروپوها که فسیلند

دون گروه دوم یا اوارتروپودها

اوارتروپودها شامل دو دون شاخه اند شلیسراتها و انتناتها

دون شاخه شلیسراتها شامل اراکنیدها یا عنکبوتها یا مایتها و کنه ها

دون شاخه شاخکداران شامل دسته حشرات

پوشش خارجی  کنه ها و جربها اینتیگیومنت نام دارد

شامل یک لایه کوتیکول خارجی ضد اب و مقاوم

و یک لایه زنده داخلی است که اپیدرمیس نام دارد

ضمایم دهانی روی بدن قرار داردو کاپیتولوم یا گناتوزوما gnethosomeنام دارد

این قسمت gnethosome شبیه سر است ولی چشمها اگر وجود داشته باشد روی قسمت اصلی بدن قرار دارد

 

 

ضمایم دهانی لوله ای را تشکیل میدهند .در این ضمایم دوشلیسر با انتهای تیز قرار دارد که پوست میزبان را میبرد

اعضای راسته اکارینا  ( کنه ها و جربها)شاخک ندارند

پالپهای روی کاپیتلوم عمل حسی دارند و بر روی پاهای قدامی کنه ها اندامهای حسی یا اندام هالر وجود دارد

از پاها علاوه بر  راه رفتن مشابه شاخک حشرات استفاده میشود

بقیه بدن بصورت قسمت واحدی شبیه یک کیسه بنظر میرسد که ایدیوزوما نام دارد

بر روی این قسمت معمولا صفحات سختی وجود دارد که ممکن است به میزان زیادی در هنگام خونخواری جربها و کنه ها اتساع یابد

نوزادهای کنه ها و جربها سه جفت پا دارند

نوچه ها و بالغین 4 جفت پا دارند

کنه ها و جربها بال ندارند

جربها را استیگماتا نام داده اند چون منافذ تنفسی ندارند

جربها کوچکند

جربهای انگلی شبیه همند دانستن نوع میزبان و محل انگل به تشخیص کمک میکند

سایر ویژه گیهای مهم تشخیص بادکشهای روی پاها و خارهای روی بدن انهاست

جربها مانند کنه ها دارای سر کاذب کوچک و بدن یک قطعه ای است

از سطح پشتی و شکمی تقریبا مسطح میباشند

جربها فاقد بال –فاقد ارواره و فاقد شاخکند

ضمایم دهانی جربها از شلیسر –پالپهای فکی و هیپوستوم تشکیل یافته است

اغلب دارای جثه کوچک میباشندجربهای انگلی سیستم نای ندارند  و با جذب هوا از تمام سطح بدن تنفس میکنند

جربها اغلب میزبان اختصاصی دارند

تمام مراحل سیر تکاملی شامل تخم نوزاد نوچه و بالغ را در روی میزبان خود سپری میکنند

طول بدن جربها کمتر از سه میلیمتر ست

موهای سطح بدن زیاد است

پوشش بدن نازک است

عضو حسی هالر ندارند

تمام اراکنیدها فاقد سر هستند و هیچکدام شاخک ندارند

تمام اراکنیدها دوزوج ضمایم در اطراف دهان کوچک خود دارند که عبارتند از شلیسرها و پالپها

جربهای نقب زننده مانند دمودسی ها و سارکوپتی ها و کنمیدوکوپتی ها

جربهای نقب نزن ها مانند درمانیسوسها و پسوروپتیها و کوریوپتیها

BURROWING   یعنی نقب زننده

NON BURROWING یعنی نقب نزننده

سارکوپتی

دمودسی

کنمیدوکوپتی ها

درمانسیده

کوریوپتی

پسوروپتیبدن بیضی

پاها طویل و خارج از حاشیه بدن

جلد مخطط

پاهای سوم در ماده ها دارای موهای ضخیم و از بنداخر پاها خارج میشوند

مشخصه=نوک تیز بودن ضمایم دهانی و بادکشهای انتهای پا که روی ساقه ای سه بندی قرار گرفته است

ضمایم دهانی نوک تیز

فاقد خار در سطح پشتی

جرب نر دارای یک جفت زائده خلفی در انتهای بدن و یک جفت بادکش جفتگیری

ماده ها به دو شکل دیده میشوند

ماده های بالغ و ماده های تخمگذار