دكتر قهرماني دامپزشك كورد

دامپزشكي-ادبيات فارسي
 
آنچه باید از تب برفکی بدانیم
ساعت ۱۱:٤٥ ‎ق.ظ روز سه‌شنبه ٢٠ اردیبهشت ۱۳٩٠ : توسط : دکتر قهرمانی

بیماری تب برفکی را در زبان کردی نه خوشی تبقه یا نه خوشی گوله میگویند مطالب زیر را عینا از سایت سازمان دامپزشکی کشور در مورد این بیماری نقل میکنم

 

آنچه باید از تب برفکی بدانیم

 

تب برفکی

بیماری تب برفکی یک بیماری بسیار عفونی و بشدت واگیر دام می باشد که به لحاظ شدت خسارات اقتصادی یکی از موانع اصلی در تامین بهداشت و تولید دام و فراورده های دامی محسوب میگردد. این بیماری سبب کاهش تولید دام شده و نقش اساسی در تجارت دام و فراورده های خام دارد. تقریباً تمامی دام های زوج سم از جمله گونه های نشخوارکنندگان اهلی نظیر گاو ، گاومیش ، گوسفند و بز به این بیماری مبتلا می شوند. شدت واگیری در دامهای حساس بسیار بالا ( 100% ) بوده ولی میزان مرگ و میر پائین و عمدتاً دام های جوان را دربر می گیرد.
     ویروس عامل بیماری از جنس پیکورنا ویروسها بوده که در این جنس 7 سروتایپ بنام های
Asia 1 – C – A – O و سوشهــای آفریقائـی SAT 3 – SAT 2 – SAT 1 قرار دارنـد.

این بیماری به طور کلی به عنوان بیماری‌ دامی مشترک بین انسان و دام محسوب نمی شود.

دوره کمون بیماری:

دوره کمون بیماری  2 تا 14 روز بوده که بر حسب شرایط و اپیدمیولوژی بیماری و میزان ویروس در گردش و همچنین زمان بروز بیماری در یک واحد، دوره کمون از 2  روز تا 14 روز تغییر می‌نماید.
راههای انتقال بیمار :

ویروس بیماری تب برفکی از راه های مستقیم و غیر مستقیم بشرح زیر انتقال می یابد.
ر
وش انتقال مستقیم :

مهمترین و اصلی ترین روش انتقال و انتشار بیماری ، انتقال به روش مستقیم یعنی تماس دام آلوده( بیمار و یا در دوره کمون )  با دام حساس می باشد. دامهای مبتلا دارای علائم کلینیکی بیماری ، خصوصاً در مراحل اولیه و فاز تب دار ، ویروس را از طریق انتشار همراه با هوای تنفس به دام در تماس انتقال داده و سبب بروز بیماری در دام حساس می گردند. به لحاظ وجود مقادیر بسیار زیاد ویروس در ترشحات و هوای تنفسی دامهای آلوده خصوصاً قبل از بروز علائم بالینی ، انتقال مستقیم از دام آلوده به دام سالم بسرعت و سریع اتفاق می افتد و بعنوان راه انتقال اولیه بیماری در گله محسوب می گردد.

انتقال غیرمستقیم :

ابزار و وسائل آلوده مورد استفاده از جمله انواع سرنگ، سرسوزن، وسائل تلقیح مصنوعی، رفت و آمد وسائط نقلیه و تردد افراد میتواند سبب انتقال بیماری می شود.
انتقال بیماری توسط باد (
Wind borne ) تا چند کیلومتر از دامداریهای آلوده به مناطق پاک و عاری از بیماری می تواندصورت گیرد و فاکتورهای از جمله زمان و حجم ویروس پراکنده شده و تعداد دام مبتلا در کانونهای درگیر بیماری در این نوع انتقال موثر میباشند.
انتقال بیماری از طریق فراورده های خام دامی نظیر گوشت، شیر، پشم، پوست و ... آلوده نیز گزارش گردیده است.

کنترل بیماری :

کنترل بیماری تب برفکی بسیار مشکل میباشد . مقاومت عامـل بیمــاری در طبیعــت و عفونت زائـی شدیــد آن به همراه سایر عوامل از جمله تغییرات آنتی ژنتیکی ویروس و پیدایش تحت تیپ های جدید آن و مهمتر از همه توان ایجــاد بیمـاری در گونه های مختلف نشخوارکنندگـان اهلی( گاو – گاومیش – گوسفند و بز  ) و وحشی و وجود دامهای ناقل و حامل ویروس تب برفکی که اغلب متعاقب عفونت طبیعی پدیدار میشوند در بقاء عفونت و بیماری در یک جمعیت و منطقه تاثیر داشته و کنترل این بیماری را بسیار مشکل و همراه با هزینه های کلان نموده است.

کنترل بیماری بر پایه سه اصل لازم الاجراء و مکمل یکدیگر توصیه شده است :
الف – اقدامات بهداشتی و قرنطینه ای به منظور جلوگیری از ورود ویروس تب برفکی و بخصوص تیپ های جدید و غیربومی.

ب- مراقبت کلنیکی و سرولوژیکی به منظور شناخت تغییرات بیماری و ماهیت سویه های در گردش.

ج - واکسیناسیون و ایجاد پوشش ایمنی در دامهای مورد هدف با استفاده از واکسن
اقدامات بهداشتی و قرنطینه ای :

  مهمترین و اساسی ترین روش پیشگیری و کنترل بیماری تب برفکی بکارگیری اقدامات بهداشتی و قرنطینه ای است به نحوی که از ورود ویروس دریک گله و یا جمعیت جلوگیری نماید. از جمله اقدامات فوق باید هر واحد پرورش و نگهداری دام و بخصوص مجتمع های بزرگ دامپروری و تولید شیر و گوشت مسائل زیر را جدی گرفته و بکار بندند:

1- جلوگیری از ورود دام آلوده و حامل ویروس به دامداریها و یا دامپروری تولید شیر و گوشت. ضمنا هرگونه جابجایی دام ( ورود و یا خروج دام ) می بایستی پس از اخذ مجوز بهداشتی حمل و نقل از دامپزشکی دولتی شهرستان انجام گیرد.

2- ضدعفونی وسائط نقلیه.

3- ضدعفونی و رفع آلودگی دامداریهای آلوده تا رفع بیماری.

4- رعایت مقررات بهداشتی قرنطینه ای فردی در مورد تمامی نفرات و اکیپ های مرتبط مانند مامورین تلقیح مصنوعی، اکیپ های مایه کو.بی و ...

5- استفاده از سرنگ سرسوزن و کلمن های نگهداری واکسن مخصوص هر واحد در زمان واکسیناسیون.

6- ضدعفونی روزانه وسائط نقلیه حمل شیر در زمان ورود و خروج.

7- سوزانیدن لاشه و فضولات و هرگونه وسائل آلوده یکبار مصرف.

8- عدم برداشت و انتقال کود آلوده تا رفع کامل بیماری.

مناسب ترین مواد ضد عفونی کننده :

- فرمالین 5 %

- سود سوزآور 2 %

باید فرهنگ استفاده از مواد ضدعفونی رعایت اصول قرنطینه ای فردی و اقدامات بهداشتی در هر واحد ترویج شده تا بتوان به کنترل بیماری دست یافت . این دستورالعمل بایدتوسط اداره کل دامپزشکی استانها تکثیر و به تمامی مسئولین بهداشتی واحدهای دامپروری مالکان و صاحبان آنها – دامپزشکان بخش خصوصی تعاونیها و مجتمع های شیر و گوشت تحویل و اجرای آنرا درخواست نمود