دكتر قهرماني دامپزشك كورد

دامپزشكي-ادبيات فارسي
 
بیماری های مشترک ZOONOSES
ساعت ۱٠:٠٠ ‎ق.ظ روز یکشنبه ۱۸ اردیبهشت ۱۳٩٠ : توسط : دکتر قهرمانی

 این روزها نمایشگاه کتاب در تهران برپاست یکی از کتب ارزشمند در زمینه بیماریهای مشترک انسان و دام متعلق به اقای دکتر راد استاد دانشگاه تهران است که صفحات اولیه کتاب با مطالب زیر شروع میشود

بیماری های مشترک ( ZOONOSES) بیماری ها و عفونت هایی هستند که به شکل طبیعی بین حیوانات و انسان قابل انتقال هستند

بطور کلی بیماری های مشترک را براساس عامل – سیرتکاملی عامل بیماری زا – مخازن طبیعی بیماری ها و گروه حیوانات مخزن به چهار دسته تقسیم می کنند .

در این نوع تقسیم بندی بیماری های مشترک را به بیماری های مشترک ویروسی – باکتریایی – قارچی و انگلی تقسیم بندی می کنند . بیماری های شاربن – هاری و سل دارای بیماری زایی یکسان برای دام و انسان میباشند . در بیماری های بروسلوز و هیداتیدوز بیماری زایی انسان بیشتر از دام است . در بیماری های ویبریوفتوس و لیستریوز و تب برفکی بیماری زایی دام بیشتر از انسان است

بیماری های مشترک را به چهار گروه مشخص تقسیم بندی می کنند .

n      زئونوزهای مستقیم ( Direct Zoonoses)

n      زئونوزهای چرخه ای ( Cyclo Zoonoses)

n      متازئونوزها ( Metazoonoses)

n      ساپروزئونوزها ( Saprozoonoses)

n      زئونوزهای مستقیم ( Direct Zoonoses)

یا زئونوزهای یک میزبانی. به گروهی از بیماری های مشترک اطلاق می شود که انتقال مستقیم دارند عامل بیماری از یک میزبان مهره دار مبتلا به یک میزبان مهره دار حساس از طریق تماس مستقیم یا توسط یک ناقل بیجان و یا مکانیکی منتقل می شود . در این نقل و انتقال عامل بیماری زا هیچگونه نیازی به تغییر و تبدیل مکانیکی ندارد بیماری های شاربن – سل – کزاز – لپتوسپیروز – بروسلوز – هاری جزو زئونوزهای مستقیم هستند

n      زئونوزهای چرخه ای ( Cyclo Zoonoses)

یا زئونوزهای دو یا چند میزبانی . به گروهی از بیماری های مشترک اطلاق می شود که در سیر انتقال آنها دو یا چند میزبان مهره دار نقش دارند . عامل بیماری در بدن یکی از میزبانهای مهره دار تغییراتی پیدا می کند تا بتواند برای میزبان مهره دار دیگر بیماری زا باشد . در سیکلوزئونوزها میزبانهای بی مهره نقشی ندارند مانند بیماری هیداتید – تنیازیس

n      متازئونوزها ( Metazoonoses)

عامل بیماری در این گروه از بیماری ها برای تداوم حیات علاوه بر میزبان مهره دار حداقل به یک میزبان بی مهره هم نیاز دارد . عامل بیماری قبل از انکه به میزبان مهره دار منتقل گردد لازم است مدت زمانی در بدن میزبان بی مهره ( پشه – شپش ) مراحل تکاملی خود را بگذراند تریپانوزوما ها و لیشمانیاها از متازئونوزها هستند

n      ساپروزئونوزها ( Saprozoonoses)

به گروهی از بیماری های مشترک اطلاق می شود که عامل بیماری مرحله ای از رشد و سیرتکاملی خود را ممکن است خارج از بدن موجودات زنده ( خاک – اغذیه – گیاهان ) بگذراند مثل قارچ ها

n      در این روش بیماری های زئونوز را به سه گروه تقسیم بندی می کنند .

n      انتروپوزئونوزها

n      زئوآنتروپونوزها

n      آمفیوکسونوزیس

در Anthropozoonosesحیوانات مهره دار مخزن عفونت بوده و برای انسان منشائ آلودگی میباشند مانند بیماری های هاری – سیاه زخم – بروسلوز و اکینوکوکوز. در این گروه از بیماری ها انسان میزبانی بن بست است و نمیتواند مخزن عفونت برای سایر میزبانها قرار گیرد .

در Zooanthroponosesانسان مخزن عفونت برای حیوانات مهره دار است مانند انتقال اسهال خونی آمیبی از انسان به سگ و یا انتقال سل از انسان به سگ

در Amphixonosesهم انسان و هم حیوانات مهره دار دیگر میتوانند مخزن عفونت واقع شوند مانند بیماری لیشمانیوز احشایی .

این تقسیم بندی بیشتر به منظور کنترل بیماری های مشترک ارزش دارد و مورد استفاده قرار میگیرد در این تقسیم بندی بیماری های مشترک در سه گروه قرار میگیرند

n      1-عفونت های مشترک بین حیوانات وحشی و انسان

n      2- عفونت های مشترک بین حیوانات اهلی شده و انسان

n      3- عفونت های مشترک بین حیوانات اهلی و انسان